Eko-Wroclaw Usługi budowlane i ochrona środowiska

Identyfikowalność produktu stanowi system polegający na śledzeniu produktów oraz procesów w całym łańcuchu dostaw od pozyskania surowców poprzez ich przetworzenie, produkcję, dystrybucję i transport, aż do sprzedaży gotowego towaru. Pozwala dostarczyć niezbędnych informacji na temat użytych składników, prezentuje również wpływ zastosowanych praktyk produkcyjnych i logistycznych na bezpieczeństwo produktu końcowego.

Dzięki umożliwieniu błyskawicznego odtworzenia danego etapu produkcji oraz użytych składników, identyfikowalność pozwala szybko wycofać wprowadzony do obrotu wadliwy i potencjalnie szkodliwy dla użytkownika produkt. Jest gwarancją tego, iż towar pochodzi z legalnego, sprawdzonego źródła, wpływa więc na zapewnienie klientom poczucia bezpieczeństwa.

W jakiej branży powinno się mieć na uwadze identyfikowalność produktu?

Rozwiązania umożliwiające identyfikowanie produktów w łańcuchu dostaw są obecnie wykorzystywane przez wiele rodzajów przedsiębiorstw zarówno z przyczyn logistycznych, jak i z uwagi na wymagania stawiane przed dostawców i klientów. W niektórych branżach kwestia identyfikowalności produktu podlega regulacjom prawnym.

■      Branża spożywcza

Wymóg identyfikowalności produktów w sektorze spożywczym został wprowadzony Rozporządzeniem nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. Stanowi on element strategii zarządzania ryzykiem, zgodnie z którą niezbędne jest zapewnienie identyfikowalności na etapach produkcji, przetwarzania oraz dystrybucji.

■      Branża farmaceutyczna

Obowiązek identyfikowalności produktów dotyczy również branży farmaceutycznej. W Polsce podstawą prawną dla tego obowiązku stanowią Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej oraz Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 czerwca 2016 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej. Rozporządzenia te określają konieczność ewidencjonowania otrzymanej i dostarczonej ilości produktów leczniczych, datę ich nabycia lub wydania, numer serii i datę ważności oraz etapy procesów dystrybucji wraz z ich istotnymi zmianami.

Sposoby monitorowania produktu

W celu monitorowania produktów wykorzystywane są systemy oznakowania towarów i jednostek ładunkowych, urządzenia przesyłające dane oraz oprogramowanie przetwarzające przesłane dane.

■      System oznakowania towarów i jednostek ładunkowych

Zastosowanie odpowiedniego systemu oznakowania towarów i jednostek ładunkowych pozwala na przeprowadzenie identyfikowalności produktów w logistyce. Systemy tego typu umożliwiają automatyzację zbierania danych na temat produktów i ułatwiają obsługę w skali globalnej. Najczęściej stosowanymi metodami identyfikacji towarów są kody kreskowe, którym mogą towarzyszyć dodatkowe oznaczenia w postaci SSCC, czyli Seryjnego Numeru Jednostki Wysyłkowej lub GSIN, czyli Globalnego Numeru Identyfikacji Wysyłki. Kody kreskowe występują w trzech postaciach. Są to:

• kody jednowymiarowe, zawierające informacje zapisywane są w jednej linii, w postaci kresek,
• kody dwuwymiarowe, zawierające informacje zapisywane są na dwóch osiach, najczęściej w postaci kwadratów,
• kody hybrydowe, stanowiące połączenie cech kodów jednowymiarowych i dwuwymiarowych.

Do oznaczania produktów wykorzystywany jest również system RFID,  czyli identyfikacja towarów przy pomocy fal radiowych z wykorzystaniem tagów RFID z wbudowanymi chipami przechowującymi dane na temat oznaczonego nimi produktu.

■      Urządzenia przesyłające dane

W monitorowaniu produktów niezbędne jest wykorzystanie narzędzi umożliwiających pobranie danych zawartych w oznakowaniu towarów i przesłanie ich do systemu informatycznego. Narzędziami tego typu są:

• czytniki kodów kreskowych,
• skanery,
• terminale radiowe,
• czujniki,
• systemy pick by voice.

W magazynie wszystkie narzędzia przesyłające dane mogą zostać zintegrowane pod postacią stanowiska kontroli rozmiarów, wagi i stanu palet bądź zostać wbudowane bezpośrednio w przenośniki przemysłowe.

■      Oprogramowanie przetwarzające dane

Pełna identyfikowalność produktów w obrębie łańcucha dostaw możliwa jest dzięki wykorzystaniu oprogramowania gromadzącego, przetwarzającego i udostępniającego dane na temat towarów w przydatnej dla użytkownika formie. Oprogramowanie tego typu musi zbierać i przechowywać dane na temat transportu produktów, przetwarzać dane w formie umożliwiającej ich wykorzystanie, a także tworzyć wydajną siatkę połączeń między urządzeniami a podmiotami odpowiedzialnymi za obsługę produktów na każdym etapie łańcucha dostaw.

Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna opracowała standardy dotyczące śledzenia produktów. Normą wprowadzającą wymóg identyfikowalności produktów i ich stanu jest norma ISO 9001, z kolei norma ISO 22205 określa wymagania dotyczące projektowania i wdrażania systemu śledzenia żywności oraz paszy.